Łupież pstry – kompleksowy przewodnik
Łupież pstry należy do przewlekłych chorób skóry, wywołuje ją grzyb drożdżopodobny Malassezia Furfur. Podstawowym objawem tej dermatozy są charakterystyczne różnokolorowe plamki, a także odbarwienia, powstałe po opalaniu. Dodatkowo skóra się łuszczy i swędzi. Zmiany najczęściej lokalizują się na klatce piersiowej, plecach, ramionach, karku oraz głowie. Nieleczony łupież pstry sprawia, że widoczne plamy powiększają się jeszcze bardziej i zajmują coraz większe obszary. Z tego artykułu dowiesz się podstawowych informacji na temat tego uciążliwego schorzenia, poznasz skuteczne sposoby pozbywania się łupieżu pstrego, a ponadto efektywnej ochrony przed nawrotami.
Możliwe przyczyny łupieżu pstrego
W przypadku łupieżu pstrego przyczyny można podzielić na wewnętrzne i zewnętrzne. Niektóre z nich przedstawiliśmy w tabeli poniżej.
Przyczyny endogenne (wewnętrzne):
| Opis | |
|---|---|
| Nadmierne wydzielanie łoju | Łojotok sprzyja namnażaniu drożdżaków z rodzaju Malassezia. Dość szybki wzrost tych grzybów na powierzchni skóry oraz przechodzenie z fazy drożdżopodobnej do fazy strzępkowej obserwuje się w klinicznym przebiegu choroby. |
| Osłabienie układu odpornościowego | Stres nasila reakcje zapalne i osłabia organizm, co jest istotne szczególnie w przypadku przewlekłego stresu. Na powstawanie łupieżu pstrego mają wpływ choroby upośledzające odporność, jak np. długotrwała antybiotykoterapia, zakażenie wirusem HIV oraz stosowanie leków immunosupresyjnych, używanych po przeszczepieniu narządu lub w chorobach zapalnych. Dodatkowo również w czasie ciąży może dojść do osłabienia odporności oraz nasilenia zmian skórnych. |
| Zmiany hormonalne | Zmiany w okresie dojrzewania, ciąży lub inne zaburzenia hormonalne. |
Przyczyny egzogenne (zewnętrzne):
| Opis | |
|---|---|
| Genetyczne predyspozycje | Większa podatność skóry wynikająca z uwarunkowań genetycznych. |
| Brak odpowiedniej higieny | Zarówno niedostateczna higiena, jak i nadmiar higieny niszczącej barierę ochronną skóry stanowi problem. Osoby, którym towarzyszy nadmierna potliwość, powinny szczególnie uważać. Miejsca użytku publicznego, takie jak: solarium, sauna czy basen, będą zwiększać ryzyko choroby zakaźnej. Nierozsądne jest również korzystanie z tej samej szczotki do włosów, ubrań, ręczników oraz nakryć głowy, co osoba zakażona – biorąc pod uwagę fakt, że łupież pstry jest zaraźliwy. |
| Nieodpowiednie kosmetyki | Szczególnie należy unikać agresywnych i nieodpowiednich produktów. Należy zwracać uwagę, aby nie stosować nadmiaru tłustych kremów, źle dobranych szamponów czy odżywek, które mogą sprzyjać rozwojowi drożdżaków. |
| Wilgotne i ciepłe środowisko | Noszenie syntetycznej odzieży i intensywne pocenie się sprzyjają rozwojowi drożdżopodobnych pasożytów. Choroba często uaktywnia się w lecie. Na łupież pstry głównie chorują młodzi dorośli, ze względu na zwiększoną aktywność gruczołów łojowych. |
Charakterystyczne objawy łupieżu pstrego
Objawy łupieżu pstrego mogą różnić się w zależności od wieku oraz obszaru występowania.
| Objawy u dzieci | Objawy u dorosłych |
|
|
Jak wygląda łupież pstry?
GALERIA
Jak wygląda diagnostyka łupieżu pstrego?
Ta dermatoza dość często występuje, a rozpoznać łupież pstry można bardzo łatwo, już na podstawie samego wyglądu. W przypadku pojawienia się niepokojących zmian należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, nawet tym pierwszym kontaktu, choć idealnie byłoby, gdyby zmiany zobaczył w miarę szybko dermatolog. W diagnostyce specjalista może również wykorzystać lampę Wooda, by obejrzeć pod nią ludzką skórę objętą schorzeniem.
Jednakże w celu potwierdzenia, wykonuje się badanie mykologiczne, które polega na ocenie i identyfikacji grzybów chorobotwórczych. Pozwala ono rozpoznać charakterystykę grzybów, po czym skutecznie leczyć łupież pstry – jego wyniki pozwalają dobrać lek zależnie od rodzaju grzyba odpowiedzialnego za infekcję.
Jak wygląda leczenie łupieżu pstrego?
Zazwyczaj w leczeniu łupieżu pstrego wykorzystywane jest leczenie miejscowe, szampony przeciwłupieżowe, a także kremy i maści z substancjami o działaniu przeciwgrzybiczym. Zaliczamy do nich m.in.: klotrimazol, ketokonazol, izokonazol, ekonazol, cyklopiroks, siarczek selenu i terbinafinę.
W przypadku cięższych lub rozsianych zmian lekarz zaleca leczenie ogólnoustrojowe: leki doustne przeciwgrzybicze w postaci tabletek, np. itrakonazol czy flukonazol, raz w tygodniu, przez okres 2-4 tygodni.
Profilaktyka łupieżu pstrego – dlaczego jest kluczowa?
Należy uważać na nadmierne pocenie się, nadpotliwość, osłabienie odporności i niedożywienie, ponieważ takie zaburzenia mogą nasilać objawy łupieżu pstrego.
Skórę można pielęgnować przy pomocy zestawu kosmetyków z przeznaczeniem do walki z łupieżem pstrym, lecz nie tylko do skóry głowy, ale też całego ciała. Ważne, aby takie wysokiej jakości produkty bazowały na naturalnych składnikach aktywnych, dzięki czemu zadziałają one antygrzybiczo, antybakteryjnie, ale też pomogą się skórze zregenerować, nie dopuszczając do ponownego wystąpienia objawów.
Powinno się unikać cukru, bo nasila stan zapalny w organizmie i jest pożywką dla drożdży, zatem zrezygnuj z syropów, białej czekolady oraz słodyczy.
Warto również uważać podczas podróży w miejsca tropikalne, gdyż objawy choroby mogą się zaostrzyć pod wpływem wysokiej temperatury i dużej wilgotności powietrza. Żeby temu zapobiec, zabierz ze sobą środki lecznicze, a także zwróć szczególną uwagę na higienę skóry: kąp się kilka razy dziennie, zmieniaj ubrania na świeże.
Poznaj Pityver dla skóry dotkniętej łupieżem pstrym
Dobrym dodatkiem do leczenia są stosowane regularnie profesjonalne dermokosmetyki w zestawie o wyjątkowej formule z firmy Pityver, które mogą pomóc złagodzić nawet silne objawy choroby. Te produkty powstały w ścisłej współpracy z dermatologami. W komplecie mamy:
Szampon na łupież pstry Pityver – ma w sobie siarczek selenu, glinkę białą, witaminę E i inne składniki ułatwiające oczyszczanie skóry oraz włosów. To preparat o działaniu przeciwgrzybiczym, który usuwa łupież, a także normalizuje pracę gruczołów łojowych.
Płyn na łupież pstry Pityver do stosowania w obrębie owłosionej skóry głowy – zawiera takie składniki, jak np. glukonian cynku, chmiel zwyczajny, ekstrakt z pestek grejpfruta. Produkt działa antyseptyczne, odtyka pory i niweluje świąd. Co też ważne mgiełka koi, nawilża, wzmacnia barierę ochronną skóry, jak również przywraca jej zdrowy wygląd.
Emulsja na łupież pstry Pityver do ciała – bogata w olej kokosowy, olejek lawendowy, pirokton olaminy niweluje infekcję grzybiczą (grzyby z rodzaju Malassezia), reguluje proces rogowacenia naskórka, łagodzi stany zapalne. Emulsja zapobiega nawrotom łupieżu pstrego i ma właściwości przeciwgrzybicze.
Kosmetyki Pityver skutecznie zmniejszają wszystkie charakterystyczne objawy łupieżu pstrego, co potwierdzają niezależne badania aplikacyjne.
Jak stosować te preparaty?
Należy kierować się wskazówkami producenta, chyba że lekarz zaleci inaczej:
Szampon:
Należy stosować 1 raz dziennie przez 7-10 dni, następnie 1 raz w tygodniu przez 8-12 tygodni. Niewielką ilość preparatu należy nanieść na wilgotne włosy, delikatnie wmasować w skórę głowy, pozostawić na 3-5 minut, a następnie dokładnie spłukać wodą. Sposób użycia może być modyfikowany przez lekarza.
Emulsja:
Emulsję do ciała należy stosować 2 razy dziennie (rano i wieczorem) przez 7-10 dni, następnie 2 razy dziennie (rano i wieczorem) 1 dzień w tygodniu przez 8-12 tygodni. Niewielką ilość preparatu należy nanieść na skórę ciała, delikatnie wmasować oraz pozostawić do wyschnięcia. Sposób użycia może być modyfikowany przez lekarza.
Płyn:
Płyn należy stosować bezpośrednio po umyciu włosów szamponem PITYVER 1 raz dziennie przez 7-10 dni, następnie 1 raz w tygodniu przez 8-12 tygodni. Niewielką ilość preparatu należy delikatnie wmasować w skórę głowy, nie spłukiwać. Sposób użycia może być modyfikowany przez lekarza.
Domowe sposoby na łupież pstry
Warto zwrócić również uwagę na domowe sposoby, ponieważ one również odgrywają ważną rolę w łagodzeniu objawów łupieżu pstrego. Te szczególnie warte Twojej uwagi to:
Zmiana nawyków – istotne okazuje się stosowanie wody o odpowiedniej temperaturze, zbyt gorąca mogłaby pogorszyć zmienione chorobowo miejsca, wywołując podrażnienie i przesuszenie skóry. Natomiast codzienne mycie ciała w ciepłej wodzie, przy pomocy właściwego, delikatnego kosmetyku, może pomóc usunąć nadmiar łoju oraz zanieczyszczenia, które sprzyjają rozwojowi grzybów.
Rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny osobistej – używanie osobistych i czystych ręczników oraz noszenie świeżej odzieży może okazać się kluczowe w walce z ryzykiem wystąpienia łupieżu pstrego.
Noszenie przewiewnych ubrań – z materiałów, takich jak bawełna czy len, odgrywa ważną rolę nie tylko w gorące dni, ponieważ zapobiega nadmiernemu poceniu, a tym samym nawrotom łupieżu pstrego. Unikaj zatem syntetycznych ubrań, które zatrzymują wilgoć!
Zrezygnuj z ekspozycji na słońce – trzeba wiedzieć, że jakikolwiek kontakt skóry objętej wykwitami z promieniowaniem UV prowadzi do zaostrzenia przebiegu choroby, a także rozwoju miejscowego stanu zapalnego. Co sprawia, że zawsze pogarsza się łupież pstry, objawy tym samym gwałtownie się nasilą. Osoby chorujące na tę dermatozę powinny całkowicie zrezygnować z ekspozycji skóry na działanie promieniowania słonecznego. Konieczna jest więc ochrona przeciwsłoneczna, przy pomocy specjalnych, wysokich filtrów.
Dieta a łupież pstry – co musisz wiedzieć?
Na przebieg choroby ma wpływ również dieta, dlatego powinna być ona bogata w witaminy, minerały i przeciwutleniacze wzmacniające odporność. Szczególną rolę odgrywają owoce oraz warzywa, które są świetnym źródłem witamin A, C i E. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na witaminy z grupy B, ponieważ dieta uboga w ten składnik sprzyja przetłuszczaniu się włosów, co tworzy warunki dogodne dla rozwoju grzybów. Ponadto witaminy z grupy B również wpływają na proces usuwania łupieżu, a więc istotne jest wspomaganie organizmu przez spożywanie potraw bogatych w składniki mineralne. Znajdziesz je przede wszystkim w: serach, rybach, pestkach słonecznika i dyni, mleku oraz jogurcie, brokułach, oleju roślinnym oraz orzechach. Zwróć uwagę również na: pieczywo pełnoziarniste, kasze, drożdże, wątróbkę, mleko, sardynki, banany, bo są bogatym źródłem witamin z grupy B.
Osoby cierpiące na łupież pstry powinny unikać wypieków, cukru, orzeszków ziemnych, alkoholu, octu oraz słodu.
Żeby zachować skórę w dobrej kondycji, a tym samym również swój cały organizm, warto dostarczać mu wraz z dietą odpowiednią ilość białka, witamin oraz minerałów, nienasyconych tłuszczy, ale też złożonych węglowodanów.
Tak dieta wegańska, jak i wegetariańska, zakłada spożycie dużej ilości owoców i warzyw, co korzystnie wpływa na cerę. Należy jednak uważać na możliwe wystąpienie niedoborów, dlatego istotne jest dostosowanie właściwych substytutów białka zwierzęcego, by nie pogłębić łupieżu pstrego. W tym celu produkty zwierzęce można zastąpić, wykorzystując groch albo komosę ryżową.
Żeby uniknąć niedoborów, korzystne jest regularne wykonywanie badań laboratoryjnych krwi i oznaczanie poziomu witamin z grupy D oraz B, a szczególnie B12. W razie potrzeby, po porozumieniu z lekarzem warto rozpocząć suplementację, by uzupełnić braki.
Podsumowanie
W przebiegu łupieżu pstrego liczy się profilaktyka, pielęgnacja i właściwe leczenie, zazwyczaj ograniczające się do szamponów przeciwgrzybiczych, ale też przestrzeganie rygorystycznej higieny osobistej. Warto również zwrócić szczególną uwagę na odpowiednią dietę. Tylko działając holistycznie, można szybko uporać się z dokuczliwą dermatozą oraz cieszyć się zdrową skórą.
FAQ
Czy mogę korzystać z basenów publicznych, mając łupież pstry?
Po korzystaniu z basenu należy dokładnie umyć i osuszyć skórę, aby zapobiec rozwojowi grzybów. Ważne jest również unikanie wilgotnych ubrań i ich szybka zmiana po kąpieli. Te kroki pomagają utrzymać zdrową skórę i minimalizować ryzyko infekcji.
Jakie środki ostrożności należy podjąć przy codziennej pielęgnacji skóry?
W codziennej pielęgnacji skóry unikaj produktów z alkoholem, które mogą podrażniać. Wybieraj łagodne środki czyszczące i nawilżające, które wspierają leczenie. Jeśli dermatolog zalecił leki przeciwgrzybicze, stosuj je regularnie, aby skutecznie zwalczać problem skórny.
Czy mogę stosować solarium, jeśli mam łupież pstry?
Solarium nie jest zalecane, ponieważ nadmierne naświetlanie skóry może nasilać objawy, takie jak przebarwienia. Szczególnie niebezpieczne jest to w przypadku białych plam spowodowanych łupieżem pstrym, które mogą się pogłębiać pod wpływem promieniowania UV.
Bibliografia
Woźniak M., Nowicki R., Rola grzybów Malassezia spp. w etiopatogenezie chorób skóry, 2007.
Faergmann J., Rola drożdżaków rodzaju Malassezia w chorobach skóry, 2004.
Adamczyk K., Garncarczyk A., Antończak P.,The microbiome of the skin, 2018.
Zawirska A., Adamski Z., Grzyby z rodzaju Malassezia, 2004.
Białynicki-Birula R., Gutfreund K., Zastosowanie lampy Wooda w diagnostyce dermatologicznej, 2008.