Łuszczyca skóry głowy — skuteczne metody leczenia i pielęgnacji

Łuszczyca skóry głowy to przewlekła choroba autoimmunologiczna. W jej przebiegu występują okresy remisji i zaostrzeń. Co istotne nie można się nią zarazić, ale wywołuje powstawanie mało estetycznych zmian łuszczycowych, które mają charakter rumianych grudek, pokrytych srebrną łuską. Charakterystycznym objawem tego schorzenia są specyficzne symptomy skórne, wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. Warto poszerzyć swoją wiedzę, by wiedzieć, jak na długo poprawić swój stan.

Przyczyny łuszczycy skóry głowy

Przyczyny łuszczycy skóry głowy są ciągle nie w pełni wyjaśnione, pomimo szeroko zakrojonych i licznych badań. Niewątpliwie na rozwój choroby mają wpływ pewne czynniki, główne przedstawiliśmy w tabeli poniżej:

Jakie są objawy łuszczycy skóry głowy?

Łuszczyca owłosionej skóry głowy objawia się ostro odgraniczonymi, czerwonymi plamami lub tarczkami pokrytymi srebrzystymi łuskami. Po zdrapaniu charakterystycznych grudek i łusek, powierzchnia pod nimi, wygląda jakby była pokryta warstewką stearyny, jest to tzw. objaw świecy stearynowej. Zmiany mogą wychodzić poza owłosioną część głowy, na czoło, uszy i kark. Dodatkowo objawom towarzyszy świąd oraz odruch drapania skóry. Warto zaznaczyć, że typowa lokalizacja zmian to nie tylko owłosiona skóra głowy, ale też łokcie, kolana i okolica lędźwiowo-krzyżowa. Rzadko się zdarza, by zmiany obejmowały całą powierzchnię ciała. Jeśli chodzi o dzieci, przebieg choroby jest podobny, jak u dorosłych.

Źle prowadzona łuszczyca skóry głowy może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji. Zmiany z czasem będą się pogłębiać, obejmując coraz większe obszary skóry, przy czym powodując srebrzyste łuski, silny świąd, a także podrażnienia. Ponadto łuszczyca zwiększa ryzyko wystąpienia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) oraz choroby Leśniowskiego-Crohna. Skutkiem nieleczonej choroby może być bardzo groźna erytrodermia łuszczycowa – powodująca zmiany zapalne, obejmujące nawet 90% powierzchni ciała.

Schorzenie nie jest wprawdzie zaraźliwe, ale można odczuwać pewien dyskomfort z uwagi na widoczne dla otoczenia objawy. Szczególnie problematyczne dla chorych może być uczestnictwo w zajęciach sportowych, a także pływanie w basenie czy korzystanie z plaży. Odsłonięta skóra, na której pojawiają się charakterystyczne dla łuszczycy wykwity, może wzbudzać zaciekawienie osób postronnych. Osoby chore na łuszczycę mogą czuć się wówczas nieswojo, a także doświadczać obniżonego poczucia własnej wartości.

Łuszczyca skóry głowy sama w sobie nie powoduje wypadania włosów, ale częste i bardzo mocne skubanie łuszczących się miejsc, drapanie, a dodatkowo stres towarzyszący dermatozie, może prowadzić do nadmiernego wypadania włosów. Na szczęście jednak jest to tymczasowe i łodygi odrastają po regeneracji naskórka.

Wyodrębnia się 2 typy łuszczycy zwykłej:

• typ I ma duży związek z predyspozycjami genetycznymi, cechuje go cięższy przebieg, gorzej też reaguje na leczenie. Co istotne ten typ łuszczycy rozpoczyna się zazwyczaj przed 40. r. życia, ale jej objawy są najczęściej widoczne już w dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym.

• typ II tutaj choroba jest nazywana łuszczycą dorosłych, często zaczyna się między 50. a 70. r. życia.

Jak wygląda łuszczyca skóry głowy?

GALERIA

Jak powinna wyglądać prawidłowa diagnostyka łuszczycy?

Pierwszym krokiem w prawidłowej diagnozie łuszczycy będzie wywiad lekarski na temat przebytych niedawno infekcji, jak również innych zaburzeń autoimmunologicznych, a ponadto poznanie rodzinnej historii chorego.

Łuszczyca jest rozpoznawana na podstawie badania klinicznego, po stwierdzeniu charakterystycznych ognisk, jak również wykwitów, w typowej lokalizacji przy łuszczycy. W przypadku niepewności lekarz może przeprowadzić badanie dermatoskopowe, polegające na oglądaniu zmian skórnych w powiększeniu oraz z oświetleniem, przy pomocy specjalistycznego urządzenia. Dzięki czemu można dostrzec głębsze struktury ocenianych symptomów, ewentualnie wykonać biopsję zmiany w celu oceny histopatologicznej.

Badania laboratoryjne krwi u łuszczycowców zazwyczaj są w normie. Jednak testy laboratoryjne, a dodatkowo badania obrazowe nakierują lekarza i pomogą mu postawić ostateczną diagnozę. W różnicowaniu zmian łuszczycowych należy uwzględnić, m.in. łojotokowe zapalenie skóry, toczeń rumieniowaty i grzybicę skóry. Dodatkowe badania mogą pomóc w uniknięciu błędnej diagnozy i co ważne, potencjalnie niebezpieczne choroby nie zostaną pominięte.

Jak przebiega leczenie łuszczycy skóry głowy?

Polskie Towarzystwo Dermatologiczne u chorych ze zmianami skórnymi o charakterze ograniczonym zaleca preparaty miejscowe. Zmiany skórne o większym stopniu nasilenia wymagają dołączenia terapii systemowej, a czasem nawet fototerapii. W doborze właściwego leczenia bierze się pod uwagę także takie czynniki, jak: wiek, lokalizacja zmian, postać kliniczna choroby, bezpieczeństwo oraz tolerancja leczenia, a także jakość życia.

Biorąc pod uwagę fakt, że łuszczyca jest dermatozą o charakterze przewlekłym, wymaga specjalistycznego leczenia farmakologicznego, które jest niezbędne, by łagodzić przykre objawy choroby. Zatem polega ono na stosowaniu leków miejscowo, ogólnie, a nawet w terapii skojarzonej – zależnie od rozległości, stopnia nasilenia zmian oraz częstości nawrotów.

W leczeniu wykorzystywane są przede wszystkim działające miejscowo przeciwzapalnie maści, oparte na glikokortykosteroidach. Chory codziennie musi też stosować oczyszczające skórę ze zrogowaciałego naskórka preparaty keratolityczne. Jeśli nie ma na powierzchni łusek, łuszczykowi przepisuje się maści z cygnoliną, która podobnie jak kortykosteroidy, działa przeciwzapalnie.

• Leczenie ogólne u dorosłych: metotreksat (lek cytostatyczny), cyklosporyna A (silnie działający lek immunosupresyjny), retinoidy (normalizują proliferację i różnicowanie keratynocytów oraz ograniczają stan zapalny), leki biologiczne (preparaty działające na określone cytokiny). Leki biologiczne są jedną z opcji dostępnych przy łuszczycy plackowatej. Takie leczenie polega na podawaniu choremu leków uzyskanych przy użyciu technik biologii molekularnej.

• Metody ogólne: fototerapia (ekspozycji na światło ultrafioletowe wytwarzane przez specjalne lampy), fotochemioterapia (naświetlanie promieniowaniem UVA po podaniu psolarenu – leku światło uwrażliwiającego).

• Leczenie miejscowe: jego celem jest usunięcie łusek, po czym zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka, jak również stanu zapalnego: preparaty keratolityczne (które będą złuszczać zrogowaciały naskórek, dodatkowo w celu likwidacji łuski i poprawy wnikania innych produktów), cygnolina (tzw. leczenie minutowe), glikokortykosteroidy (po to, by zadziałać antyproliferacyjnie i przeciwzapalnie), analogi witaminy D3 (kalcypotriol, takalcytol – stosowane zamiast kortykosteroidów, w celu ograniczenia skutków ubocznych).

  Należy podkreślić, że na co dzień zaleca się stosowanie emoliencyjnych szamponów, płynów odżywek i emulsji, bogatych np. w siarkę, ekstrakt z wierzby białej, dziegieć czy ekstrakt z wierzbówki kiprzycy. Ponadto nie bez znaczenia okazują się produkty o działaniu keratolitycznym. W tym celu warto wykorzystywać profesjonalne zestawy przeznaczone do pielęgnacji skóry objętej łuszczycą, w których oprócz szamponu będą inne produkty działające holistycznie, niwelujące wszystkie objawy choroby i przyśpieszające regenerację.

Nie ma jasno określonej terapii łuszczycy u dzieci. Na pierwszej linii jest oczywiście leczenie miejscowe, ale wymaga ostrożności, ze względu na delikatniejszą skórę, co może wiązać się z większą możliwością wystąpienia działań ubocznych. Na początku, by usunąć łuski, zaleca się preparaty keratolityczne. W następnym etapie podaje się miejscowo cygnoliny, które działają antyproliferacyjnie oraz przeciwzapalnie. Ponadto drugą grupą leków wykorzystywanych w leczeniu dzieci są stosowane miejscowo (o małej i średniej sile działania) glikokortykosteroidy. Należy je jednak stosować możliwie krótko. Jednak zaleca się łączenie lub stosowanie naprzemienne tego leku z innymi preparatami miejscowymi, jak cygnolina, inhibitory kalcyneuryny, analogi witaminy D. Koniecznym uzupełnieniem terapii miejscowej jest pielęgnacja skóry, polegająca na jej nawilżaniu za pomocą emolientów. Dzieci, które źle albo słabo reagują na leczenie miejscowe, kwalifikują się do fototerapii.

W momencie, gdy chory przejdzie w stan remisji i zakończy terapie lecznicze, powinien unikać potencjalnych czynników zaostrzających objawy, jak: ogniska zapalne (próchnica, zapalenie zatok lub gardła), infekcje, grupa pewnych leków, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu.

Jak powinna wyglądać odpowiednia pielęgnacja skóry głowy z łuszczycą?

Bardzo ważne jest, by używać szamponów z przeznaczeniem do skóry głowy z łuszczycą, które będą miały w sobie specjalnie dobrane składniki aktywne, jak: kwas salicylowy, mocznik czy dziegieć. Jest to o tyle istotne, że takie produkty są łagodne, a przy tym skutecznie usuną zalegającą i trudną do usunięcia łuskę. Biorąc pod uwagę codzienną pielęgnację skóry głowy, szkodliwe będą agresywne detergenty, ponieważ mogą niebezpiecznie nasilić suchość, a przy tym świąd. Lepiej jest wybierać produkty przebadane dermatologicznie i o krótszym składzie.

Ponadto warto zwrócić uwagę na zastosowanie olejów lub oliwek, które mogłyby pomóc efektywnie łagodzić objawy łuszczycy, zmiękczać, zmniejszać zaczerwienienie i łuszczenie skóry. Do wykorzystania w tym celu, godny uwagi jest zarówno olej kokosowy jak i olej z czarnuszki. Jeżeli łuski są bardzo grube, można zastosować specjalne kompresy z oliwki albo maści keratolityczne. Niektórzy przy objawach łuszczycy skóry głowy decydują się na zastosowanie wcierek i gotowych preparatów na bazie aloesu czy pantenolu, żeby pokonać ogniska zapalne, łuszczenie oraz swędzenie. Warto nakładać wybrane produkty na noc, a rano umyć głowę delikatnym szamponem, by nie przeciążać włosów.

Powyższe działania są istotne, ponieważ dzięki nim, można ograniczyć drapanie i mechaniczne uszkodzenia skóry, a mogłyby one doprowadzić do tak częstego rozwoju tzw. objawu Koebnera. Charakteryzuje się on tym, że przy podrażnionym naskórku pojawia się nowa zmiana w miejscu urazu.

Jak radzić sobie z łuszczycą skóry głowy na co dzień?

Trzeba wiedzieć, że nie tylko silny stres wpływa na powstawanie łuszczycy, ale również życie z łuszczycą stanowi silne źródło specyficznego stresu, dlatego tak ważne jest leczenie pod okiem specjalisty. Nie bez znaczenia okazuje się również właściwa pielęgnacja oraz jeśli to potrzebne, pomoc psychiatry, a nawet psychoterapeuty. Istotna jest nauka walki ze stresem, a właściwe techniki, jak ćwiczenia oddechowe, pilates czy medytacja, mogą wspomóc ogóle samopoczucie oraz pośrednio wpłynąć na kondycję skóry.

Domowe sposoby na łuszczycę skóry głowy

Warto wykorzystywać różne domowe sposoby i wybrać dla siebie najbardziej odpowiednie, by w miarę szybko zminimalizować objawy łuszczycy i przejść w stan remisji. Tutaj doskonale sprawdzają się oleje z wiesiołka, olej z nasion konopi, lniany – co ważne ich dobroczynne działanie przy łuszczycy jest podparte badaniami. Tego typu oleje mogą być używane samodzielnie lub jako składnik domowych kremów czy balsamów. Prócz zewnętrznego stosowania, oleje takie jak lniany czy z wiesiołka mogą być również spożywane i np. dodawane do codziennej diety, by wspomóc organizm od wewnątrz. W ten sposób można dostarczyć mu niezbędnych kwasów tłuszczowych, wpływających na kondycję skóry. Zaleca się spożywanie 1 łyżki oleju dziennie. Najlepiej wykorzystywać je na zimno, żeby nie straciły cennych składników odżywczych.

Ulgę może przynieść również olejek z drzewa herbacianego, bo wzmacnia odporność, zapobiega zakażeniom, zmniejsza widoczne ogniska zapalne oraz suche plamy. Olejek z drzewa herbacianego dodaje się do kąpieli albo nanosi bezpośrednio na skórę. Poruszając temat kąpieli, do wody można dodawać również sól z morza martwego, ewentualnie inne oleje, np. arganowy, czy oliwę z oliwek, by dostarczyć skórze składników odżywczych.

Innym sposobem godnym Twojej uwagi, jest przygotowanie nawilżającej i łagodzącej kąpieli z dodatkiem 1-2 szklanek płatków owsianych, które uprzednio należy zalać 2 litrami wrzącej wody i gotować przez około 10 minut. Ugotowane płatki można zmiksować albo w całości dodać do wanny wypełnionej ciepłą wodą, po czym należy dobrze wymieszać.

Do wyboru jest ponadto dodanie do kąpieli ulubionych ziół, posiadających właściwości przeciwzapalne i antybakteryjne. Do wyboru jest szeroka gama: nagietek, krwawnik, rumianek, szałwia czy kłącze perzu. W tym celu trzeba zagotować wodę, po czym dodać do niej około 100 g suszonych ziół na każdy litr wody. Pozostaw zioła, żeby się zaparzyły w wodzie na około 20-30 minut, później odcedź roztwór ziół i dodaj do wanny z ciepłą wodą.

Poniżej ważne kluczowe wskazówki dotyczące domowej pielęgnacji skóry:

• Unikaj gorącej wody, by nie pogorszyć objawów łuszczycy, 36-37°C to optymalna temperatura.

• Zrezygnuj z drażniących substancji, by nie przesuszyć skóry. Używaj łagodnych środków myjących, przeznaczonych specjalnie dla skóry łuszczycowej.

• Pamiętaj o odpowiednich odstępach czasowych przy myciu.

• Delikatnie masuj skórę opuszkami palców, unikaj mocnego pocierania, które mogłoby dodatkowo wywołać podrażnienie.

Poznaj specjalistyczne dermokosmetyki na łuszczycę skóry głowy Psorisel

Dermokosmetyki na łuszczycę Psorisel wspomagają kondycję naskórka i holistycznie likwidują charakterystyczne objawy choroby, ponieważ mają specjalną formułę:

• Szampon na łuszczycę Psorisel – bazuje na składnikach, takich jak np. dziegieć brzozowy, glinka biała czy ekstrakt z wierzbówki kiprzycy, wiec ma działanie keratolityczne, gruntownie oczyszcza skórę głowy. Produkt łagodzi stany zapalne, łuszczenie oraz świąd.

• Emulsja na noc Psorisel – ma w sobie drogocenny ichtiol, mocznik, a także olej z czarnuszki, dzięki czemu natłuszcza, po czym wygładza przesuszoną skórę głowy. Lekka formuła intensywnie koi podrażnienia, a dodatkowo łagodzi przykry świąd, a także pieczenie.

• Płyn do skóry głowy Psorisel – zawiera składniki takie jak kwas salicylowy, bisabolol czy kwas mlekowy, dlatego natłuszcza oraz regeneruje chorą skórę, niwelując dokuczliwe swędzenie. Co ważne mgiełka złuszcza martwy naskórek i redukuje łuski.

Jak stosować zestaw Psorisel?

• Szampon Psorisel: Szampon nanieść na zwilżone ciepłą wodą włosy i skórę głowy, delikatnie masować aż do uzyskania piany. Pianę pozostawić na około 5 minut, a następnie dokładnie spłukać letnią wodą. Czynność powtórzyć.

• Emulsja na noc Psorisel: Emulsję nanieść równomiernie na suchą skórę głowy i pozostawić do wyschnięcia. Rano umyć skórę głowy szamponem PSORISEL. Emulsję należy stosować co drugi dzień na noc (na przemian z płynem PSORISEL).

• Płyn do skóry głowy: Płyn nanieść równomiernie na suchą skórę głowy i pozostawić do wyschnięcia. Rano umyć skórę głowy szamponem PSORISEL. Płyn należy stosować co drugi dzień na noc (na przemian z emulsją PSORISEL).

Jak dieta wpływa na łuszczycę skóry głowy?

Okazuje się, że dieta oraz styl życia wpływają na przebieg, a także nasilenie łuszczycy skóry głowy, zatem odpowiednie odżywianie może odgrywać znaczącą rolę. Dieta jest w stanie łagodzić ogniska zapalne oraz zmniejszać ryzyko wystąpienia nowych. Często obserwuje się u chorych z łuszczycą nadmierną otyłość, co wiąże się z mechanizmami zapalnymi i wydzielaniem cytokin, wtedy konieczna jest utrata zbędnych kilogramów. Chorzy na łuszczycę powinni wykluczyć produkty, wywołujące u nich alergię lub nietolerancję – najlepiej pod nadzorem dietetyka oraz lekarza. Niezbędne może okazać się wykonanie pewnych badań i wprowadzenie zmian żywieniowych. Na pewno trzeba wyeliminować wysoko przetworzone produkty oraz te zawierające cukier.

Istnieje również możliwość suplementacji, choć nie zastąpi ona indywidualnie dobranego leczenia, to jednak może je wspomóc. Osoby zmagające się z łuszczycą są częściej narażone na braki makro i mikroelementów, uznawanych przez specjalistów za niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Szczególnie istotna jest tutaj witamina D, której niedobór prowadzi do zaburzeń równowagi immunologicznej, a przy tym zaostrzeń łuszczycy. Ponadto można suplementować selen, skoncentrowane mleko kobyle, witaminy C, B2 i E, a także polifenol oraz beta-karoten. Jednak taką suplementację należy przedyskutować z lekarzem i ściśle przestrzegać jego zaleceń, co może być szczególnie istotne w przypadku wegetarian i wegan.

Podsumowanie

Ważne jest, aby znać kluczowe informacje na temat leczenia łuszczycy skóry głowy i sposoby pielęgnacji przy tym schorzeniu, ponieważ jest to bardzo istotne. Ta przewlekła choroba, skłonna do rozsiewania się po innych obszarach ciała, jeśli będzie dobrze prowadzona, może na długo przejść w stan remisji i nie dawać o sobie znać. Żeby tak jednak było, niezbędny jest regularny kontakt z dermatologiem, a także innymi specjalistami, zależnie od potrzeby. Nie można zapominać o właściwej i codziennej pielęgnacji skóry głowy, przy pomocy kompleksowo działających dermokosmetyków oraz innych, wybranych przez siebie domowych metod.

FAQ

1. Czy łuszczyca skóry głowy jest dziedziczna?

   Geny wpływają na funkcjonowanie układu odpornościowego, co może zwiększać podatność na łuszczycę skóry głowy. Choroba ta może mieć podłoże genetyczne, a ryzyko jej wystąpienia jest wyższe, jeśli w rodzinie odnotowano przypadki łuszczycy.

2. Czy łuszczyca skóry głowy może się rozprzestrzeniać?

   Łuszczyca skóry głowy nie jest zakaźna, lecz ma charakter autoimmunologiczny. Nieleczona może objąć większe obszary skóry i nasilać proces rogowacenia, co prowadzi do zaawansowania choroby.

3. Czy można całkowicie wyleczyć łuszczycę głowy?
   Łuszczyca jest chorobą przewlekłą, ale dzięki odpowiedniemu leczeniu i regularnym wizytom u dermatologa możliwe są długie okresy remisji.

Bibliografia

1. Wolska H., Łuszczyca. Przyczyny, objawy, leczenie, 2009.

2. Cichocka A., Dieta wspomagająca leczenie łuszczycy, 2015.

3. Tittenbrun K., Łuszczyca – poradnik pacjenta, 2018.

4. Sadowska-Przytocka A., Jenerowicz D., Porębski G., Wachal M., Dermatologia w praktyce, 2018.

5. Reich K., Łuszczyca jako układowa choroba zapalna, 2012.